köyünde doğar.

Mekke’den hicret edip Çorum’da

tebliğ hizmetini sürdüren Arap Dede’nin

torunudur, Hz. Ömer bin Hattab

soyundan gelir.

Altı aylıkken annesini kaybeder.

Annesi Nazlı Hanım vefat edince dedesi

Hasan Kethüda himayesine alır.

Toyhane köyü imamından hafızlık

eğitimi alır. Bir yıl dolmadan Hafız

olur.1891 yılında Caca bey Medresesi’ne

kaydolur. Merkez Ulu Cami’de

alimlerin derslerini takip eder.

*

Fatih Medresesi’de yedi yıl eğitim

alır. On altı yaşında babası sevdiği

kızla evlenmesini reddedince İskilip’i

terk ederek İstanbul’a yerleşir. Fatih

semtinde Meşhur Çarşambalı Müderris’ten

özel dersler alır. Babasından

para yardımı almadan hem çalışır hem

okur, yirmi beş yaşında köyüne döner.

Onarımını üstlendiği köyün camisinde

Cuma vaazı verir.

İstanbul’a dönünce kaldığı yerden

Fatih medreselerinde talebelere ders

verir. İlahiyat fakültesini bitirir. 1904

yılında Safranbolulu Fatma Zahide Hanım’la

evlenir. Laleli semtinde iki katlı

bahçeli bir eve yerleşir. Ayşe Melehat

adını verdikleri bir kızları olur. Bir yıl

sonra Fatih Camii’nde kürsüye çıkar.

*

Avrupa’yı gezerek buraların sosyal

yapılarını inceler. İkinci Meşruiyet’in

ilanından sonra Medreseler müfettişi

(Yök başkanlığı müadil) olarak tayin

edilir. Ulusal gazetelerde Mehmet Akif,

Bediüzzaman ve Eşref Edip’le makaleler

yazar.

*

1923 yılında gençleri dini yönden

aydınlatmak gayesiyle yazdığı ‘Tesettür-

ü Şer’i’ kitabı yok satar. 12 Temmuz

1924 yılında hayatına mal olan

‘Frenk Mukallitliği ve Şapka’ adlı kitap

için Maarif Vekaleti’nden (Milli Eğitim

Bakanlığı) izin alır. Kitap bakanlıktan

takdir görür.

Yedi Aralık 1925 yılında Şapka

Kanunu’na muhalif olmaktan Laleli’deki

evinde tutuklanır.

Galata rıhtımından yük ve hayvan

taşıyan vapurla Giresun’a götürülür.

Mahkemede, Giresun’da şapka isyanını

çıkaran Hafız Muharrem’le yüzleştirilir.

25-Kasım-1925 yılında Giresun

Mahkemesi tarafından serbest bırakılmasına

karar verilir, fakat berat ettirilmez.

Bir hafta sonra Haydarpaşa Garı’ndan

Ankara İstiklal Mahkemesi’ne

havale edilir. Eşi Zahide Hanım da en

son Atıf Hoca’yı burada görür.

*

Ankara İstiklal Mahkemesi’ne gönderilen

hoca, Şapka Kanunu’ndan on

sekiz ay önce yazdığı ‘Frenk Mukallitliği

ve Şapka’ kitabı, meydana gelen

şapka direnişlerine sebep olarak gösterilir.

Hıyanet-i vataniye suçuyla itham

edilir. Mahkemelerde, itirazsız yargılanır.

Hakim tarafından sürekli tahkir ve

tehdit edilir.

Üç Şubat 1926 yılında savunmasını

hazırlar. Rivayete göre rüyasında

Peygamber Efendimiz’i (sav) görür.

Resulullah’ın “Atıf, neden bize kavuşmayı

erteliyorsun?” hitabıyla uyanınca

savunmasını yırtar.

*

Son duruşmada mahkeme başkanı

Kel Ali müdafaasını isteyince, “Müdafaa

etmeyi mucip bir günahımız olmadığı

esasen ortaya çıkmıştır.

Binaenaleyh vicdanımızın vereceği

hükme intizar ediyorum.” der.

Dört Şubat 1926 yılında Ulucanlar

Cezaevi’nde Babaeski Müftüsü Ali

Rıza Efendi ile birlikte asılarak idam

edilir ve defin yeri gizlenir..(zmnbeşşbat)

Hocam Ruhun Şad olsun, Ruhu

için Fatiha.